Our free Class 7 Sanskrit Deepakam Worksheet and Class 7 Sanskrit Chapter 10 दशमः कः Worksheet with Answers make learning easier and fun.
Class 7 Sanskrit Chapter 10 Worksheet दशमः कः
Class 7 Sanskrit दशमः कः Worksheet
दशमः कः Worksheet
प्रश्न 1.
निम्नलिखित – प्रश्नानाम् उत्तरम् एकपदेन लिखत ।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक पद में लिखिए |)
(क) बालकाः किमर्थं नदीम् अगच्छन् ? ______________
(ख) बालकाः कस्मिन् चिरं स्नानम् अकुर्वन् ? ______________
(ग) बालकाः कां तीर्त्वा पारं गता:? ______________
(घ) अन्ते सर्वे मिलित्वा कथं गृहम् अगच्छन् ? ______________
(ङ) कदा संस्कृत – ओलम्पियाड् परीक्षा अभवत्? ______________
(च) कः प्रथमं स्थानं प्राप्तवान् ? ______________
प्रश्न 2.
रेखांकितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत ।
(रेखांकित पदों के आधार पर प्रश्न निर्माण कीजिए ।)
(क) बालकाः स्नानाय नदीम् अगच्छन्।
_______________________________
(ख) ते निश्चयम् अकुर्वन् यत् दशमः नद्यां मग्नः ।
_______________________________
(ग) ते चिन्तितवन्तः एकः बालकः नद्यां मग्नः इति ।
_______________________________
(घ) तदा बालकानां नायकः अपृच्छत्।
_______________________________
(ङ) युष्माकं दुःखस्य कारणं लोभम् अस्ति ।
_______________________________
(च) दशमस्य विषये वयं न जानीमः ।
_______________________________
प्रश्न 3.
प्रत्येक स्तम्भात् पदानि चित्वा वाक्यानि रचयत ।
(प्रत्येक स्तम्भ से पदों को चुनकर वाक्य बनाइए ।)
(क) _______________________________
(ख) _______________________________
(ग) _______________________________
(घ) _______________________________
(ङ) _______________________________
(च) _______________________________
प्रश्न 4.
मञ्जूषातः उचितं पदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत ।
(मंजूषा से उचित पद चुनकर रिक्त स्थान पूरे कीजिए ।)
(क) ______________ बालकाः स्नानाय नदीम् अगच्छन्।
(ख) तृतीयं स्थानं ______________ प्राप्तवती ।
(ग) ______________ द्वितीयं स्थानं प्राप्तवती ।
(घ) ते ______________ तीर्त्वा पारं गताः ।
(ङ) सः ______________ न अगणयत्।
(च) सः ______________ आदिशत् त्वं बालकान् गणय।
प्रश्न 5.
संख्यावाचीपदानां उचित – चित्रैः सह मेलनं कुरुत ।
(संख्यावाची पदों का उचित चित्रों के साथ मिलान कीजिए |)
प्रश्न 6.
निम्नलिखित पदानां पदपरिचयं लिखत ।
(निम्नलिखित पदों का पद परिचय लिखिए।)
प्रश्न 7.
कथाक्रमानुसारं वाक्यानि पुनर्लिखत ।
(कथाक्रम के अनुसार वाक्यों को पुनः लिखिए |)
(क) एकः बालकः नद्यां मग्नः ।
(ख) कश्चित् पथिकः तत्र आगच्छत् ।
(ग) ते नदीजले चिरं स्नानम् अकुर्वन् ।
(घ) वयं दश बालकाः स्नातुम् आगताः ।
(ङ) सर्वे मिलित्वा आनन्देन गृहम् अगच्छन्।
(च) तदा पथिकः अवदत् दशमः त्वम् असि इति ।
(छ) ततः ते तीर्त्वा पारं गताः ।
_______________________________
_______________________________
_______________________________
_______________________________
प्रश्न 8.
अधोलिखितान् संख्यावाचकशब्दान् अवरोह – क्रमेण लिखत ।
(नीचे लिखे संख्यावाचक शब्दों को घटते क्रम में लिखिए |)
प्रश्न 9.
संस्कृतभाषायाम् अनुवादं कुरुत ।
(संस्कृत भाषा में अनुवाद कीजिए |)
(क) एक बार दस बालक स्नान के लिए नदी में गए ।
_______________________________
(ख) सब मिलकर आनन्दपूर्वक घर गए ।
_______________________________
(ग) तभी वहाँ एक पथिक आया।
_______________________________
(घ) विद्याधर ने प्रथम स्थान प्राप्त किया।
_______________________________
(ङ) संख्याओं का ज्ञान आवश्यक है।
_______________________________
(च) आप सभी के लिए मेरा आशीर्वाद हमेशा है।
_______________________________
प्रश्न 10.
विभक्त्यानुसारं पदानि पृथक्-पृथक् कुरुत।
(विभक्ति के अनुसार पदों को अलग-अलग कीजिए ।)
प्रश्न 11.
निम्नलिखित-अङ्कान् शब्दैः निरूप्य त्रिषु लिङ्गेषु वाक्यानि रचयत।
(निम्नलिखित अंकों को शब्दों के द्वारा निरूपित कर तीनों लिंगों में वाक्य बनाइए ।)
प्रश्न 12.
चित्रं दृष्ट्वा उचिते विकल्पे ‘✓’ चिह्न दर्शयत ।
(चित्र देखकर उचित विकल्प पर ‘ ‘ चिह्न लगाइए |)
बहुविकल्पीय प्रश्नाः
प्रश्न 1.
प्रदत्तविकल्पेभ्यः उचितम् उत्तरं चिनुत ।
(दिए गए विकल्पों से सही उत्तर चुनिए ।)
(क) ‘दु:खितान्’ इति विशेषणपदस्य विशेष्यपदम् अस्ति ______________ ।
(i) जनान्
(ii) बालकान्
(iii) देवान्
(ख) षष्ठी – विभक्त्यन्तं पदं नास्ति ______________।
(i) दुःखस्य
(ii) आत्मानम्
(iii) बालकानाम्
(ग) नायक: एव ______________ आसीत् ।
(i) नवमः
(ii) दशम:
(iii) द्वितीय:
(घ) मानवशरीरे ______________ नयने स्तः ।
(i) द्वौ
(ii) त्रि
(iii) द्वे
(ङ) आंग्लमासेषु ______________ सप्तमः मासः भवति ।
(i) फरवरी
(ii) जुलाई
(iii) अगस्त
(च) सप्ताहे कति दिवसाः भवन्ति ?
(i) पञ्च
(ii) षड्
(iii) सप्त
प्रश्न 2.
कोष्ठकात् उचितपदं स्वीकृत्य रिक्तस्थाने लिखन्तु ।
(कोष्ठक से उचित पद लेकर रिक्त स्थानों में लिखिए |)
(क) खिन्ना:’ इत्यस्य अर्थः ______________ भवति । (पथिकाः / विषण्णाः / अन्याः)
(ख) ‘नायकम्’ इति पदे ______________ विभक्तिः अस्ति । (प्रथमा/द्वितीया/तृतीया)
(ग) विद्याधरः ______________ स्थानं प्राप्तवान् । (प्रथम/द्वितीयं/तृतीयं)
(घ) दशमः तु ______________ एव आसीत्। (पथिकः/नायकः/देव:)
(ङ) ‘खिन्ना:’ इति पदस्य विलोमपदं ______________ अस्ति। (प्रहृष्टाः/दुःखिनः/ प्राणिनः)
(च) करे ______________ अङ्गुल्यः भवन्ति । (पञ्च / षड् / सप्त)