Our free Class 6 Sanskrit Deepakam Worksheet and Class 6 Sanskrit Chapter 5 शूराः वयं धीराः वयम् Worksheet with Answers make learning easier and fun.
Class 6 Sanskrit Chapter 5 Worksheet शूराः वयं धीराः वयम्
Class 6 Sanskrit शूराः वयं धीराः वयम् Worksheet
शूराः वयं धीराः वयम् Worksheet
प्रश्न 1.
पठितश्लोकांशस्याधारेण प्रश्नस्योत्तरं एकपदेन ददात।
(पठित श्लोकांश के आधार पर प्रश्नों के उत्तर एक शब्द में दीजिए।)
(क) शूरा वयं धीरा वयं, वीरा वयं सुतराम्।
(i) वीरा के ? __________________
(ii) वयं शब्दः केषां कृते प्रयुक्तः ? __________________
(ख) यामो वयं समराङ्गणं विजयार्थिनो बालाः ।
(i) वयं सदा किम् आकांक्षामः ? __________________
(ii) वयं कुत्र विजयार्थिनो भवेम ? __________________
उत्तर :
(क) (i) वयम्
(ii) भारतीयानां कृते
(ख) (i) विजयम्
(ii) समराङ्गणे
प्रश्न 2.
उचितार्थेन सह मेलयत । (उचित अर्थ के साथ मिलाइए।)
| शब्दः | अर्थः |
| (क) नियतम् | (i) संपूर्ण |
| (ख) दृढ़मानसाः | (ii) भयरहित |
| (ग) ऊर्जस्वला | (iii) निश्चित |
| (घ) गतभीतयः | (iv) दृढ़ मनवाले |
| (ङ) निखिलाः | (v) फुर्तीले |
उत्तर :
| शब्दः | अर्थः |
| (क) नियतम् | (iii) निश्चित |
| (ख) दृढ़मानसाः | (iv) दृढ़ मनवाले |
| (ग) ऊर्जस्वला | (v) फुर्तीले |
| (घ) गतभीतयः | (ii) भयरहित |
| (ङ) निखिलाः | (i) संपूर्ण |
प्रश्न 3.
रिक्तस्थानानि पूरयत। (रिक्त स्थानों को पूरा कीजिए।)
| तद् | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| (क) पुल्लिङ्गम् | सः | _______ | ते |
| (ख) स्त्रीलिङ्गम् | _______ | ते | _______ |
| (ग) नपुंसकलिङ्गम् | _______ | _______ | तानि |
| (घ) पुल्लिङ्गम् | _______ | एतौ | एते |
| (ङ) स्त्रीलिङ्गम् | एषा | _______ | _______ |
| (च) नपुंसकलिङ्गम् | _______ | एते | _______ |
उत्तर :
(क) तौ
(ख) सा, ताः
(ग) तत्, ते
(घ) एषः
(ङ) एते एताः
(च) एतत् एतानि
प्रश्न 4.
अधोलिखितानां पदानां बहु वचने परिवर्तनं कुरुत ।
(निम्नलिखित शब्दों को बहुवचन में बदलिए ।)
(क) गतलालसा __________________
(ख) हृदये __________________
(ग) विजये __________________
(घ) घृतनीयतः __________________
(ङ) बाला __________________
(च) जनसेवकः __________________
(छ) ऊर्जस्वला __________________
(ज) गतभीतयः __________________
(झ) दृढशक्ति __________________
(ञ) विजयार्थी __________________
उत्तर :
(क) गत लालसाः
(ख) हृदयेषु
(ग) विजयेषु
(घ) घृतनीयताः
(ङ) बाला:
(च) जनसेवकाः
(छ) ऊर्जस्वलाः
(ज) गतभीतयाः
(झ) दृढशक्तयः
(ञ) विजयार्थिनः
प्रश्न 5.
श्लोकानुसारेण उचितमेलनं कुरुत ।
(श्लोक के अनुसार उचित मिलान कीजिए।)
| शूरा वयं | सुतराम |
| (क) वीरा वयं | (i) बलशालिनो |
| (ख) दृढमानसा | (ii) अतिभावुका: |
| (ग) प्रियसाहसा: | (iii) नियतम |
| (घ) जनसेवकाः | (iv) धीरा वयं |
| (ङ) शुभचिन्तका | (v) गतलालसाः |
| (च) गुणशालिनो | (vi) सततम् |
उत्तर :
| शूरा वयं | सुतराम |
| (क) वीरा वयं | (iv) धीरा वयं |
| (ख) दृढमानसा | (v) गतलालसाः |
| (ग) प्रियसाहसा: | (vi) सततम् |
| (घ) जनसेवकाः | (ii) अतिभावुका: |
| (ङ) शुभचिन्तका | (iii) नियतम |
| (च) गुणशालिनो | (i) बलशालिनो |
प्रश्न 6.
उदाहरणं दृष्ट्वा अधोलिखितै पदैः वाक्यानि रचयत । (उदाहरण देखकर निम्नलिखित शब्दों से वाक्य बनाइए ।)
क्रीडति, क्रीडामि, क्रीडसि, क्रीडतः, क्रीडाव:, क्रीडथः, क्रीडन्ति, क्रीडथ, क्रीडामः ।
यथा दृष्टान्तः रामः क्रीडति
(i) रामौ __________________
(ii) रामा: __________________
(iii) त्वं __________________
(iv) युवां __________________
(v) यूयं __________________
(vi) अहं __________________
(vii) आवां __________________
(viii) वयं __________________
उत्तर :
(iii) क्रीडसि
(vi) क्रीडामि
(i) क्रीडत:
(iv) क्रीडथ:
(vii) क्रीडाव:
(ii) क्रीडन्ति
(v) क्रीडथ
(viii) क्रीडामः
प्रश्न 7.
कोष्ठकात् उचितं पदं चित्वा रिक्तस्थाने लिखत । (कोष्ठक से उचित शब्द चुनकर रिक्त स्थान में लिखिए।)
(क) तद् नपुंसकलिङ्ग चतुर्थी एकवचनम् __________________ (तस्मै/तानि/तैः)
(ख) युष्मद् पञ्चमी बहुवचनम् __________________ (युवयोः/युष्मत्/त्वयि)
(ग) अस्मद् तृतीया एकवचनम् __________________ (मह्यम/मयि/मया)
(घ) एतद् स्त्रीलिङ्ग सप्तमी बहुवचनम् __________________ (एतयोः/एतासु/एताभ्य)
उत्तर :
(क) तस्मै
(ख) युष्मत्
(ग) मया
(घ) एतासु
प्रश्न 8.
कर्तृ पद अनुसारेण क्रिया पदं लिखत ।
(कर्ता पद के अनुसार क्रिया पद लिखिए |)
(क) राम: __________________ । (पठ्)
(ख) आवां __________________ । (गम्)
(ग) पत्राणि __________________ । (पत्)
(घ) देवौ __________________ । (आगम्)
(ङ) रमे __________________ । (क्रीड्)
(च) नद्य: __________________ । (वह्)
उत्तर :
(क) पठति
(ख) गच्छावः
(ग) पतन्ति
(घ) आगच्छतः
(ङ) क्रीडत:
(च) वहन्ति
प्रश्न 9.
अधोलिखितानि शब्दरूपाणि लिखन्तु ।
(निम्नलिखित शब्द रूप लिखिए।)
| शब्दः | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| (i) वीर | |||
| (ii) बाल | |||
| (iii) भारतीय | |||
| (iv) महिला | |||
| (v) पत्र |
उत्तर :
वीर: वीरौ वीराः
बालः बालौ बालाः
भारतीयः भारतीयौ भारतीयाः
महिला महिले महिलाः
पत्रम् पत्रे पत्राणि