Our free Class 6 Sanskrit Deepakam Worksheet and Class 6 Sanskrit Chapter 15 वृक्षाः सत्पुरुषाः इव Worksheet with Answers make learning easier and fun.
Class 6 Sanskrit Chapter 15 Worksheet वृक्षाः सत्पुरुषाः इव
Class 6 Sanskrit वृक्षाः सत्पुरुषाः इव Worksheet
प्रश्न 1.
एकपदेन उत्तरत।
(एक शब्द में उत्तर दीजिए ।)
(i) वृक्षाः कुत्र तिष्ठन्ति ? ______________
(ii) दश पुत्रः समः कः भवति ? ______________
(iii) केषां जन्म वरं भवति ? ______________
(iv) का: अन्येषां कृते दुग्धं यच्छन्ति ? ______________
(v) मेघानां वृष्ट्या किम् उत्पन्नं भवति ? ______________
उत्तर :
(i) आतपे
(ii) एकः वृक्षः
(iii) वृक्षाणाम्
(iv) गाव:
(v) शस्यम्
प्रश्न 2.
अधोलिखितानि रिक्तस्थानानि पूरयत । (निम्नलिखित रिक्त स्थानों को पूरा कीजिए ।)
(i) वृक्षा: ____ अपि स्वयं न खादन्ति । (फलानि / पत्राणि)
(ii) सज्जना: ____ हितं कुर्वन्ति। (स्वस्य/परेषाम्)
(iii) दशवापी समानः एकः ____ भवति । (पुत्र:/ह्नदः)
(iv) वृक्षेभ्यः अर्थिनां ____ न भवति। (निराश: / आशावान्)
(v) ____ जीवनम् अन्येषाम् उपकाराय भवतु । (परेषाम्/अस्माकम्)
उत्तर :
(i) फलानि
(ii) परेषाम्
(iii) ह्रद
(iv) निराश:
(v) अस्माकम्
प्रश्न 3.
अधोलिखितेषु वाक्येषु रेखाङ्कित पदानां विभक्ति लिखत ।
(निम्नलिखित वाक्यों में से रेखांकित पदों की विभक्ति लिखिए।)
(i) वृष्ट्या उत्पन्नं सस्यं स्वयं न खादन्ति । ______________
(ii) वृक्षाः याचकान् निराशं न कुर्वन्ति । ______________
(iii) अस्माकं जीवनं परोपकाराय भवतु । ______________
(iv) वृक्षाः तेभ्यः छायां यच्छन्ति । ______________
(v) दशह्नदैः समानः एकः पुत्रः भवति । ______________
उत्तर :
(i) तृतीया विभक्ति
(ii) द्वितीया विभक्ति
(iii) षष्ठी विभक्ति
(iv) चतुर्थी विभक्ति
(v) तृतीया विभक्ति
प्रश्न 4.
प्रदत्तपदानां (प्रथमा विभक्त्याम्) शब्दरूपैः अधोलिखितां तालिकां पूरयत ।
(दिए गए शब्दों के (प्रथम विभक्ति में ) शब्द रूपों से निम्नलिखित तालिका को पूरा कीजिए ।)
| शब्दा: | एकवचनम् | द्विवचनम् | बहुवचनम् |
| (i) पादपः | |||
| (ii) सत्पुरुषः | |||
| (iii) पत्रम् | |||
| (iv) सूर्य: | |||
| (v) शिक्षिका |
उत्तर :
(i) पादपः पादपौ पादपाः
(ii) सत्पुरुषः सत्पुरुषौ सत्पुरुषाः
(iii) पत्रम् पत्रे पत्राणि
(iv) सूर्य: सूर्यौ सूर्या
(v) शिक्षिका शिक्षिके शिक्षिकाः
प्रश्न 5.
अधोलिखित क्रियापदानां मूलधातु लिखत । (निम्नलिखित क्रिया पदों की मूल धातु लिखिए।)
(i) अस्ति = ______________
(ii) भवन्ति = ______________
(iii) यच्छन्ति = ______________
(iv) खादन्ति = ______________
(v) तिष्ठन्ति = ______________
उत्तर :
(i) अस्
(ii) भू
(iii) दा (यच्छ)
(iv) खाद्
(v) स्था
प्रश्न 6.
अधोलिखितान् शब्दान् अर्थैः सह उचितं मेलनं कुरुत ।
(निम्नलिखित शब्दों का अर्थ के साथ उचित मिलान कीजिए।)
| शब्दाः | अर्थाः |
| (क) वापी | (i) पेड़ |
| (ख) द्रुमः | (ii) जल |
| (ग) अम्भः | (iii) बावड़ी |
| (घ) ह्नदः | (iv) धूप में |
| (ङ) आतपे | (v) सरोवर |
उत्तर :
| शब्दाः | अर्थाः |
| (क) वापी | (iii) बावड़ी |
| (ख) द्रुमः | (i) पेड़ |
| (ग) अम्भः | (ii) जल |
| (घ) ह्नदः | (v) सरोवर |
| (ङ) आतपे | (iv) धूप में |
प्रश्न 7.
अधोलिखितैः शब्दैः वाक्यनिर्माणं कुरुत । (निम्नलिखित शब्दों से वाक्य निर्माण कीजिए।)
(i) छायाम् ______________
(ii) फलानि ______________
(iii) ह्रद: ______________
(iv) वरं ______________
(v) महीरुहाः ______________
उत्तर :
(i) वृक्षाः छायां यच्छन्ति।
(ii) वयं फलानि खादामः ।
(iii) अत्र एक विशाल हृदः अस्ति ।
(iv) साधूनाम् जन्म वरं भवति ।
(v) अत्र परितः महीरुहाः सन्ति।
प्रश्न 8.
प्रश्ननिर्माणं कुरुत ।
(प्रश्न – निर्माण कीजिए।)
(i) वृक्षाः सूर्यस्य आतपे तिष्ठन्ति । _____________________
(ii) सज्जनेभ्यः जनाः निराशः न भवन्ति । _____________________
(iii) वृक्षाः धन्याः सन्ति । _____________________
(iv) वृष्ट्या सस्यं उत्पन्नं भवति । _____________________
(v) दशकूपैः समाना एका वापी भवति । _____________________
उत्तर :
(i) वृक्षाः कस्य आतपे तिष्ठन्ति ?
(ii) केभ्यः जनाः निराशः न भवन्ति ?
(iii) के धन्याः सन्ति ?
(iv) कया सस्यं उत्पन्नं भवति ?
(v) कैः समाना एका वापी भवति?