Our free Class 7 Sanskrit Deepakam Worksheet and Class 7 Sanskrit Chapter 12 वीराङ्गना पन्नाधाया Worksheet with Answers make learning easier and fun.
Class 7 Sanskrit Chapter 12 Worksheet वीराङ्गना पन्नाधाया
Class 7 Sanskrit वीराङ्गना पन्नाधाया Worksheet
वीराङ्गना पन्नाधाया Worksheet
प्रश्न 1.
निम्नलिखित – प्रश्नानाम् उत्तरम् एकपदेन लिखत ।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक पद में लिखिए ।)
(क) वीराणां त्यागधनानां भूमिः का ? _________________
(ख) पन्नाधाया मेवाडराज्यं कस्य कुतन्त्रात् अरक्षत्? _________________
(ग) उदयसिंहं मारयितुं कः कुतन्त्रम् अरचयत् ? _________________
(घ) पन्नाधायायाः पुत्रस्य नाम किम् ? _________________
(ङ) विक्रमादित्यस्य पितुः नाम किम् ? _________________
(च) पृथ्वीराजस्य कति पुत्राः आसन् ? _________________
प्रश्न 2.
उचितं मेलनं कुरुत।
(उचित मिलान कीजिए।)
| ‘क’ स्तम्भः | ‘ख’ स्तम्भः |
| (क) पन्नाधाया | (i) पृथ्वीराजः |
| (ख) अकल्पनीय: | (ii) पुत्रोऽहं पृथिव्या: |
| (ग) सङ्ग्रामसिंहस्य भ्राता | (iii) घटना |
| (घ) माता भूमि: | (iv) निर्णय : |
| (ङ) सुप्तः | (v) वीराङ्गना |
| (च) स्वर्णिमाक्षरै: लिखिता | (vi) चन्दन: |
प्रश्न 3.
मञ्जूषातः उचितं पदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत ।
(मंजूषा से उचित पद चुनकर रिक्त स्थानों में लिखिए ।)
(क) बनवीर : उदयसिंहस्य _________________ आगच्छत।
(ख) पन्नाधायायाः _________________ अकल्पनीयः आसीत् ।
(ग) व्यक्तिहितं न, _________________ एव श्रेष्ठम्।
(घ) मातृभूमेः रक्षणार्थं _________________ सर्वस्वम् अर्पितवन्तः ।
(ङ) पन्नाधाया _________________ एका वीराङ्गना आसीत् ।
(च) _________________ पुत्रः महाराणाप्रतापः आसीत् ।
प्रश्न 4.
निम्नलिखित – प्रश्नानाम् उत्तरं पूर्णवाक्येन लिखत ।
(नीचे लिखे प्रश्नों के उत्तर पूर्ण वाक्य में लिखिए |)
(क) बनवीरः कः आसीत्?
___________________________
(ख) बनवीरः किमर्थं चन्दनम् अमारयत् ?
___________________________
(ग) पन्नाधायाः कः निर्णय: अकल्पनीयः आसीत्?
___________________________
(घ) यदि पन्नाधाया नाभविष्यत् तर्हि किम् अभविष्यत्?
___________________________
(ङ) महाराणाप्रतापः कः आसीत्?
___________________________
(च) बनवीरस्य कति भ्राताः आसन् ?
___________________________
प्रश्न 5.
शुद्ध-कथनस्य समक्षम् ‘आम्’ अशुद्ध कथनस्य समक्षं ‘न’ इति लिखत ।
(सही कथन के सामने ‘आम्’ गलत कथन के सामने ‘न’ लिखिए |)
(क) पन्नाधाया गुजरातस्य एका वीराङ्गना आसीत् । _________________
(ख) पन्नाधाया महाराणाप्रतापस्य माता आसीत् । _________________
(ग) अथर्ववेदे ‘माताभूमिः पुत्रोऽहं पृथिव्या:’ इति उक्तम्। _________________
(घ) बनवीरः पृथ्वीराजस्य अष्टादशसु पुत्रेषु अन्यतमः। _________________
(ङ) उदयसिंहः सुप्तं चन्दनम् रात्रौ अमारयत्। _________________
(च) उदससिंहस्य पुत्रः महाराणाप्रतापः आसीत्। _________________
प्रश्न 6.
कथाक्रमानुसारं वाक्यानि पुनर्लिखत ।
(कथा के क्रम के अनुसार वाक्यों को पुनः लिखिए |)
(क) पन्नाधायायाः निर्णयः अकल्पनीयः आसीत्।
(ख) पन्नाधायायाः बलिदानं सर्वान् शौर्यं बलिदानं च शिक्षयति ।
(ग) कदाचित् रात्रौ बनवीर : उदयसिंहं मारयितुं कुतन्त्रम् अरचयत्।
(घ) यदि पन्नाधाया नाभविष्यत् तर्हि कुतो राणाप्रतापः ।
(ङ) बनवीरः पृथ्वीराजस्य अष्टादशसु पुत्रेषु अन्यतमः।
(च) पन्नाधाया उदयसिंहस्य शयनस्थाने स्वपुत्रं चन्दनं शायितवती ।
(छ) सङ्ग्रामसिंहस्य द्वौ पुत्रौ आस्ताम् ।
(ज) उदयसिंह: युद्धे बनवीरं हत्वा मेवाडराज्यस्य राजा अभवत् ।
____________________________________________
____________________________________________
____________________________________________
____________________________________________
____________________________________________
____________________________________________
____________________________________________
प्रश्न 7.
रेखांकितम् अशुद्धं पदं शुद्धं कृत्वा वाक्यानि पुनर्लिखत । (रेखांकित अशुद्ध पदों को शुद्ध करके वाक्यों को पुनः लिखिए ।)
(क) सः उदयसिंह मारयितुं कुतन्त्रम् अरचयन् ।
____________________________________________
(ख) यदि उदयसिंहः न अभविष्यत् तर्हि महाराणाप्रतापा अपि न अभविष्यत् ।
____________________________________________
(ग) तस्य द्वौ पुत्रौ विक्रमादित्यः उदयसिंहः च आसन् ।
____________________________________________
(घ) वयम् एकः एव उत्तराधिकारी भवेयम् ।
____________________________________________
(ङ) बनवीर : पृथ्वीराजस्य अष्टादश पुत्रेषु अन्यतमः ।
____________________________________________
(च) सा मेवाडराज्य बनवीरस्य कुतन्त्रम् अरक्षत् ।
____________________________________________
प्रश्न 8.
प्रदत्त – पदेभ्यः एकवचन द्विवचन बहुवचनानि पदानि पृथक् कृत्वा उचिते घटे पूरयत ।
(दिए गए पदों से एकवचन, द्विवचन एवं बहुवचन पदों को अलग कर उचित घड़े में लिखिए |)
प्रश्न 9.
रेखांकितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु ।
(रेखांकित पदों के आधार पर प्रश्न निर्माण कीजिए ।)
(क) पन्नाधाया उदयसिंहस्य शयनस्थाने चन्दनं शायितवती ।
____________________________________________
(ख) यदि उदयसिंहः न अभविष्यत् तर्हि महाराणाप्रतापः अपि न अभविष्यत् ।
____________________________________________
(ग) मातृभूमेः रक्षणार्थं भारतीयाः सर्वस्वम् अर्पितवन्तः ।
____________________________________________
(घ) पन्नाधाया उदयसिंहस्य शयनस्थाने स्वपुत्रं शायितवती ।
____________________________________________
(ङ) बनवीरः पृथ्वीराजस्य अष्टादशसु पुत्रेषु अन्यतमः ।
____________________________________________
(च) सा मेवाडराज्यं बनवीरस्य कुतन्त्रात् अरक्षत् ।
____________________________________________
(छ) मेवाडनगरे सङ्ग्रामसिंहः इति सुविख्यातः महाराजः आसीत् ।
____________________________________________
प्रश्न 10.
संस्कृतभाषायाम् अनुवादं कुरुत ।
(संस्कृत भाषा में अनुवाद कीजिए ।)
(क) बनवीर उदयसिंह के सोने के कमरे में आया।
____________________________________________
(ख) पन्नाधाय का निर्णय कल्पना से परे था।
____________________________________________
(ग) चन्दन को ही उदयसिंह मानकर बनवीर ने चन्दन को मार दिया।
____________________________________________
(घ) बनवीर पृथ्वीराज के अठारह पुत्रों में से एक था।
____________________________________________
(ङ) उसने मेवाड़ राज्य की बनवीर के षड्यन्त्रों से रक्षा की।
____________________________________________
बहुविकल्पीय प्रश्नाः
प्रश्न 1.
प्रदत्तविकल्पेभ्यः उचितम् उत्तरं चिनुत ।
( दिए गए विकल्पों से सही उत्तर चुनिए ।)
(क) सङ्ग्रामसिंह: : उदयसिंह :: उदयसिंह: : ?
(i) बनवीर :
(ii) महाराणाप्रतापः
(iii) पृथ्वीराजः
(ख) कस्य अष्टादशसु पुत्रेषु अन्यतमः बनवीर : ?
(i) पृथ्वीराजस्य
(ii) उदयसिंहस्य
(iii) महाराणाप्रतापस्य
(ग) ‘वीराङ्गना’ इति पदस्य विशेष्यपदं किम् ?
(i) पन्नाधाया
(ii) अद्वितीया
(iii) बनवीर :
(घ) चन्दनः कस्य पुत्रः आसीत्?
(i) पृथ्वीराजस्य
(ii) पन्नाधायायाः
(iii) उदयसिंहस्
(ङ) पृथ्वीराजस्य भ्राता कः आसीत् ?
(i) विक्रमादित्यः
(ii) बनवीर :
(iii) सङ्ग्रामसिंह :
(च) ‘बनवीरः’ कदा चन्दनम् अमारयत् ?
(i) दिवसे
(ii) रात्रौ
(iii) सायंकाले
प्रश्न 2.
कोष्ठकात् उचितपदं स्वीकृत्य रिक्तस्थाने लिखन्तु ।
(कोष्ठक से उचित पद लेकर रिक्त स्थानों में लिखिए |)
(क) ‘अकरोत्’ इति पदे _________________ लकारः वर्तते। (लट्/लङ्/लृट्)
(ख) _________________ ‘माता भूमि: पुत्रोऽहं पृथिव्याः’ इति उक्तम्। (ऋग्वेदे/अथर्ववेदे/यजुर्वेदे)
(ग) _________________ शतके मेवाडनगरे सङ्ग्रामसिंह : महाराजा आसीत् । (एकादशे / पञ्चदशे / षोडशे )
(घ) _________________ इतिहासे पन्नाधाया महत्तमं स्थानं प्राप्नोत् । (अमेरिके / जापाने / भारतीये)
(ङ) अहम् एकः एव उत्तराधिकारी _________________ (भवेयम्/भवेयुः/ भवेम )
(च) _________________ मेवाडराज्यं बनवीरस्य कुतन्त्रात् अरक्षत्। (विक्रमादित्यः, :/ पन्नाधाया/ महाराणाप्रतापः)