Our free Class 7 Sanskrit Deepakam Worksheet and Class 7 Sanskrit Chapter 3 मित्राय नमः Worksheet with Answers make learning easier and fun.
Class 7 Sanskrit Chapter 3 Worksheet मित्राय नमः
Class 7 Sanskrit मित्राय नमः Worksheet
मित्राय नमः Worksheet
प्रश्न 1.
निम्नलिखित – प्रश्नानाम् उत्तरम् एकपदेन लिखत ।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक पद में लिखिए ।)
(क) योगासनेषु कः आसनक्रमः श्रेष्ठः ? ______________________
(ख) सर्वे छात्राः कस्याः पार्श्वे गच्छन्ति ? ______________________
(ग) वयं स्वस्थं शरीरं स्वस्थं च किं प्राप्नवाम? ______________________
(घ) ‘सूर्यनमस्कारः’ इति योगासने कति आसनानि भवन्ति ? ______________________
(ङ) ‘अद्य सूर्यनमस्कारं शिक्षयतु’ इति का वदति? ______________________
(च) अन्येषाम् आसनानां विषये कुत्र ज्ञास्यामः ? ______________________
प्रश्न 2.
निम्नलिखित – प्रश्नानाम् उत्तरं पूर्णवाक्येन लिखत ।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर पूर्ण वाक्य में लिखिए ।)
(क) योगिता प्रातः किं करोति ?
______________________
(ख) सूर्यस्य पञ्चनामानि लिखत ।
______________________
(ग) सूर्यनमस्कारेण किं भवति ?
______________________
(घ) सूर्यनमस्कारात् पूर्वं प्रथमः मन्त्रः किं प्रयुज्यते ?
______________________
(ङ) आचार्या कं श्लोकं श्रावयति ?
______________________
(च) किमर्थं सूर्यनमस्कारं प्रतिदिनं करणीयम् ?
______________________
प्रश्न 3.
शुद्ध-कथनस्य समक्षम् ‘आम्’ अशुद्ध कथनस्य समक्षं ‘न’ इति लिखत ।
(सही कथन के सामने ‘आम्’ गलत कथन के सामने ‘न’ लिखिए।)
(क) सूर्यनमस्कारेण बलं क्षीयते । ______________________
(ख) ‘ॐ खगाय नमः’ इति प्रथमः मन्त्रः । ______________________
(ग) कोऽपि छात्रा : सूर्यनमस्कारे उत्सुकाः न सन्ति । ______________________
(घ) भ्रमणम् अपि सूर्यनमस्कारे आगच्छति । ______________________
(ङ) सूर्यनमस्कारः द्वादश – आसनानां समाहारः अस्ति । ______________________
प्रश्न 4.
मञ्जूषातः उचितपदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत ।
(मंजूषा से उचित पद को चुनकर रिक्त स्थान भरिए ।)
(क) स्वस्थं शरीरं ______________________ मन: च प्राप्नवाम।
(ख) अहं प्रतिदिनं ______________________ गच्छामि ।
(ग) अहं तु ______________________ करोमि ।
(घ) भवन्तः शृण्वन्तु ______________________ च।
(ङ) वयं प्रतिदिनं ______________________ करवाम ।
(च) सूर्यनमस्कारस्य बहूनि ______________________ सन्ति ।
प्रश्न 5.
निम्नलिखितपदम् आधृत्य वाक्यनिर्माणं कुरुत ।
(निम्नलिखित पद के अधार पर वाक्य निर्माण कीजिए ।)
(क) सूर्याय – ______________________
(ख) करवाम – ______________________
(ग) आसनक्रमः – ______________________
(घ) वर्धते – ______________________
(ङ) पित्रा – ______________________
(च) समीपं – ______________________
(छ) भ्रमणम् – ______________________
प्रश्न 6.
निम्नलिखित – पदानां परिचयं लिखत ।
(निम्नलिखित पदों के परिचय लिखिए |)
प्रश्न 7.
उचितं मेलनं कुरुत ।
(उचित मिलान कीजिए।)
प्रश्न 8.
कोष्ठके विद्यमानानां शब्दानां चतुर्थी विभक्तेः रूपाणि प्रयुज्य वाक्यानि पुनः लिखत ।
(कोष्ठक में विद्यमान शब्दों के चतुर्थी विभक्ति रूपों का प्रयोग कर वाक्यों को पुनः लिखिए |)
(क) पिता (पुत्र) पुस्तकं ददाति । ______________________
(ख) सः (भ्राता) मोदकं ददाति । ______________________
(ग) रमा (भृत्य) धनं ददाति । ______________________
(घ) भक्त: (देव) पुष्पं अर्पयति । ______________________
(ङ) राघवः (अनुज) लेखनीं ददाति । ______________________
(च) त्वं (भगिनी) पारितोषिकं ददासि । ______________________
(छ) न्यायाधीश: (दुर्जन) दण्डं ददाति । ______________________
प्रश्न 9.
सूर्यनमस्कारस्य द्वादश- आसनानां उचित क्रम: (1, 2, 3…) प्रदत्त ।
(सूर्य नमस्कार के बारह चरणों को सही क्रम (1, 2, 3…) दीजिए ।)
प्रश्न 10.
रेखांकितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत ।
(रेखांकित पदों के आधार पर प्रश्न निर्माण कीजिए ।)
(क) जनाः तत्र व्यायामं कुर्वन्ति ।
______________________
(ख) वयं योगशिक्षिकायाः समीपं गच्छामः ।
______________________
(ग) अद्य सूर्यनमस्कारं शिक्षयतु |
______________________
(घ) ॐ खगाय नमः।
______________________
(ङ) सूर्यनमस्कारेण मानसिकं बलं वर्धते।
______________________
(च) सूर्यनमस्कारस्य बहूनि प्रयोजनानि ।
______________________
(छ) योगासनेषु सूर्यनमस्कारः एकः श्रेष्ठः आसनक्रमः ।
______________________
प्रश्न 11.
‘सूर्यनमस्कारस्य महत्त्वम्’ इति विषयम् अधिकृत्य पञ्चवाक्यानि संस्कृतेन वा हिन्दीभाषया लिखत ।
(‘सूर्य नमस्कार का महत्व’ इस विषय पर पाँच पंक्तियाँ संस्कृत या हिंदी भाषा में लिखिए।)
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
बहुविकल्पीय प्रश्नाः
प्रश्न 1.
प्रदत्तविकल्पेभ्यः उचितम् उत्तरं चिनुत । (दिए गए विकल्पों से सही उत्तर चुनिए ।)
(क) ‘ॐ मित्राय नमः’ इति मन्त्रः अस्ति-
(i) द्वितीय:
(ii) प्रथमः
(iii) तृतीयः
(ख) सूर्यनमस्कारं का शिक्षयति ?
(i) आचार्या
(ii) योगिता
(iii) छात्रा
(ग) आध्यात्मिकं बलं कथं वर्धते ?
(i) भोजनेन
(ii) सूर्यनमस्कारेण
(iii) स्नानेन
(घ) योगासनेषु कः श्रेष्ठः आसनक्रम: ?
(i) चन्द्रनमस्कारः
(ii) मातानमस्कार:
(iii) सूर्यनमस्कार :
(ङ) ‘शिक्षयतु’ इति पदे कः लकारः ?
(i) लट्
(ii) लोट्
(iii) लङ्
(च) सर्वान्ते कः मन्त्रः प्रयुज्यते ?
(i) अर्काय नमः
(ii) पूष्णे नमः
(iii) ॐ सवितृसूर्यनारायणाय नमः
प्रश्न 2.
कोष्ठकात् उचितपदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत ।
(कोष्ठक से उचित पद चुनकर रिक्त स्थान भरिए ।)
(क) ॐ ______________________ नमः। (भानुः / भानवे / भानोः)
(ख) ॐ ______________________ नमः। (आदित्याय / आदित्येन/आदित्यः)
(ग) अहं तु ______________________ करोमि । (गायनं / पठनं / भ्रमणं)
(घ) योगिते त्वं प्रातः किं ______________________? (करोति/करोमि /करोषि)
(ङ) वयं प्रतिदिनं सूर्यनमस्कारं ______________________। (करोमि / करवाम / करवाव)
(च) ‘आदित्यस्य’ इति पदे ______________________ विभक्तिः । (पञ्चमी/ षष्ठी/सप्तमी)