We have given detailed Deepakam Class 8 Solutions and Class 8th Sanskrit Deepakam Chapter 5 Question Answer गीता सुगीता कर्तव्या come in handy for quickly completing your homework.
Sanskrit Class 8 Chapter 5 Question Answer गीता सुगीता कर्तव्या
Class 8 Sanskrit Chapter 5 NCERT Solutions गीता सुगीता कर्तव्या
कक्षा 8 संस्कृत पाठ 5 के प्रश्न उत्तर गीता सुगीता कर्तव्या
अधोलिखितानां प्रश्नानाम् एकपदेन उत्तरं लिखत ।
(नीचे दिए गए प्रश्नों के उत्तर एकपद में लिखिए।)
(क) श्रद्धावान् जनः किं लभते ?
उत्तर :
ज्ञानम्
(ख) कस्मात् सम्मोह : जायते ?
उत्तर :
क्रोधात्
(ग) सम्मोहात् किं जायते ?
उत्तर :
स्मृतिविभ्रमः
(घ) अर्जुनाय गीतां कः उपदिष्टवान्?
उत्तर :
श्रीकृष्णः
(ङ) हर्षामर्षभयोद्वेगैः मुक्तः नरः कस्य प्रियः भवति ?
उत्तर :
परमेश्वरस्य
पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत ।
(पूर्णवाक्य में उत्तर लिखिए |)
(क) कीदृशं वाक्यं वाङ्मयं तपः उच्यते?
उत्तर :
अनुद्वेगकरं सत्यं प्रियं हितकारि, स्वाध्यायम्, अभ्यसनं चैव वाङ्मयं तपः उच्यते ।
(ख) कीदृशः जनः स्थितधीः उच्यते ?
उत्तर :
वीतराग – भय – क्रोध-रहितः स्थितधीः उच्यते ।
(ग) जनः कथं प्रणश्यति?
उत्तर :
जनः बुद्धिनाशात् प्रणश्यति ।
(घ) जनः कथम् उत्तमां शान्तिं प्राप्नोति ?
उत्तर :
संयतेन्द्रियः तत्परं श्रद्धावान् मनुष्यः ज्ञानं लब्ध्वा उत्तमां शान्तिं प्राप्नोति ।
(ङ) उपदेशप्राप्तये त्रयः उपायाः के भवन्ति ।
उत्तर :
प्रणिपातं, परिप्रश्नं सेवा च इति त्रयः उपायाः उपदेशप्राप्तये भवन्ति ।
कोष्ठके दत्तानि पदानि उपयुज्य वाक्यानि रचयत ।
(कोष्ठक में दिए गए पदों का उपयोग कर वाक्य बनाइए।)
| सेवया, स्मतिविभ्रमः, योगी, वाङ्मयं स्थितधीः |
(क) अनुद्वेगकरं सत्यं प्रियहितं च वाक्यं ________ तप: उच्यते।
उत्तर :
वाङ्मयं
(ख) सततं सन्तुष्टः दृढनिश्चयः च ________ भवति।
उत्तर :
स्थितधीः
(ग) अनुद्विग्नमनाः मुनिः ________ उच्यते ।
उत्तर :
योगी
(घ) तद् आत्मज्ञानं प्रणिपातेन परिप्रश्नेन ________ च विद्धि ।
उत्तर :
सेवया
(ङ) सम्मोहात् ________ भवति ।
उत्तर :
स्मृतिविभ्रमः
अधोलिखितानि पदानि उपयुज्य वाक्यानि रचयत ।
(नीचे दिए गए पदों का प्रयोग कर वाक्य बनाइए ।)
(क) उच्यते – ________
(ख) च – ________
(ग) न – ________
(घ) लब्ध्वा – ________
(ङ) कुर्यात् – ________
उत्तर :
(क) सत्यं प्रियहितं च वाक्यं वाङ्मयं तपः उच्यते ।
(ख) मेधा सूर्यांश: च पठतः।
(ग) न असत्यं न वदेत्।
(घ) बालकाः श्रेष्ठाः अङ्काः लब्ध्वा प्रसीदन्ति ।
(ङ) अनुचितं कार्यं न कुर्यात् ।
पाठानुसारं समुचितेन पदेन श्लोकं पूरयत ।
(पाठ के अनुसार उचित पद द्वारा श्लोक को पूरा कीजिए।)
(क) श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानं तत्परः ______________।
उत्तर :
संयतेन्द्रियः
(ख) ________ चैव वाङ्मयं तपः उच्यते।
उत्तर :
स्वाध्यायाभ्यसनं
(ग) सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा ______________।
उत्तर :
दृढनिश्चयः
(घ) ________ भवति सम्मोहः सम्मोहात्स्मृतिविभ्रमः ।
उत्तर :
क्रोधात्
(ङ) तद्विद्धि ________ परिप्रश्नेन सेवया ।
उत्तर :
प्रणिपातेन
उदाहरणानुसारं पदानि स्त्रीलिङ्गे परिवर्तयत ।
(उदाहरण के अनुसार पदों को स्त्रीलिंग में बदलिए ।)
उदाहरणम्
श्रद्धावान् – श्रद्धावती
बुद्धिमान् – बुद्धिमती
(क) गुणवान् – ________
(ख) आयुष्मान् – ________
(ग) क्षमावान् – ________
(घ) ज्ञानवान् – ________
(ङ) श्रीमान् – ________
उत्तर :
(क) गुणवती
(ख) आयुष्मती
(ग) क्षमावती
(घ) ज्ञानवती
(ङ) श्रीमती
समुचितेन पदेन सह स्तम्भौ मेलयत ।
(उचित पदों के स्तंभों का मिलान कीजिए।)
| ‘अ’ | ‘इ’ |
| (क) सर्वभूतानाम् | (i) पुनः पुनः प्रश्नकरणेन |
| (ख) अनुद्विग्नमनाः | (ii) स्थिरमतिमान् |
| (ग) स्थितधीः | (iii) इन्द्रियसंयमी |
| (घ) परिप्रश्नेन | (iv) यस्य मनः विचलितं न भवति |
| (ङ) संयतेन्द्रियः | (v) सर्वेषां प्राणिनाम् |
उत्तर :
| ‘अ’ | ‘इ’ |
| (क) सर्वभूतानाम् | (v) सर्वेषां प्राणिनाम् |
| (ख) अनुद्विग्नमनाः | (iv) यस्य मनः विचलितं न भवति |
| (ग) स्थितधीः | (ii) स्थिरमतिमान् |
| (घ) परिप्रश्नेन | (i) पुनः पुनः प्रश्नकरणेन |
| (ङ) संयतेन्द्रियः | (iii) इन्द्रियसंयमी |
श्रीमद्भगवद्गीतायाः विषये पञ्च वाक्यानि लिखत ।
(श्रीमदभगवद्गीता के विषय में पाँच वाक्य लिखिए।)
(क) ________________________
(ख) ________________________
(ग) ________________________
(घ) ________________________
(ङ) ________________________
उत्तर :
(क) श्रीमद्भगवदगीता महाभारतस्य भीष्मपर्वणः अंश: अस्ति ।
(ख) गीतायाम् अष्टादश अध्यायाः सप्तशतं च श्लोकाः सन्ति ।
(ग) युद्धकाले श्रीकृष्णः मोहग्रस्तं अर्जुनं यत् उपादिशत् तदैव गीतायां निबद्धम् ।
(घ) अस्याः उपदेशाः सार्वकालिकाः सार्वभौमिकाः च।
(ङ) गीतायाम् जीवन मूल्य सम्बद्धानाम् उपदेशानां संकलनं गीतायाम् अस्ति।
NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Ruchira Chapter 5 कण्टकेनैव कण्टकम्
1. एकपदेन उत्तरं लिखत –
(एकपद में उत्तर लिखो)
(क) व्याधस्य नाम किम् आसीत्?
उत्तराणि:
चञ्चलः।
(ख) चञ्चलः व्याघ्रं कुत्र दृष्टवान्?
उत्तराणि:
जाले।
(ग) कस्मै किमपि अकार्यं न भवति।
उत्तराणि:
क्षुधा-य।
(घ) बदरी-गुल्मानां पृष्ठे का निलीना आसीत्?
उत्तराणि:
लोमशिका।
(ङ) सर्वः किं समीहते?
उत्तराणि:
स्वार्थम्।
(च) नि:सहायो व्याधः किमयाचत?
उत्तराणि:
प्राणभिक्षाम्।
2. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(संस्कृत में उत्तर दो)
(क) चञ्चलेन वने किं कृतम्?
उत्तराणि:
चञ्चलेन वने जालं प्रासारयत्।
(ख) व्याघ्रस्य पिपासा कथं शान्ता अभवत्?
उत्तराणि:
व्याघ्रस्य पिपासा जलेन शान्ता अभवत्।
(ग) जलं पीत्वा व्याघ्रः किम् अवदत्?
उत्तराणि:
जलं पीत्वा व्याघ्रः अवदत्-‘साम्प्रतं अहं बुभुक्षितोऽस्मि, इदानीम् अहं त्वां खादिष्यामि।
(घ) चञ्चलः ‘मातृस्वस:!’ इति को सम्बोधितवान्?
उत्तराणि:
चञ्चलः लोमशिकां ‘मातृस्वसः’ इति सम्बोधितवान्।
(ङ) जाले पुनः बद्धं व्याघ्रं दृष्ट्वा व्याधः किम् अकरोत्?
उत्तराणि:
जाले पुनः बद्धं व्याघ्रं दृष्ट्वा व्याधः प्रसन्नः भूत्वा गृहं प्रत्यावर्तत।
3. अधोलिखितानि वाक्यानि कः/का कं/कां प्रति कथयति –
(निम्नलिखित वाक्यों को किसने किसके प्रति कहा है)
उत्तराणि:
4. रेखांकित पदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं –
(रेखांकित पदों के लिए प्रश्न निर्माण कीजिए।)
(क) व्याधः व्याघ्रं जालात् बहिः निरसारयत्।
उत्तराणि:
(क) व्याधः व्याघ्र कस्मात् बहिः निरसारयत्?
(ख) चञ्चलः वृक्षम् उपगम्य अपृच्छत्।
उत्तराणि:
(ख) चञ्चलः कम् उपगम्य अपृच्छत्?
(ग) व्याघ्रः लोमशिकायै निखिला कथां न्यवेदयत्।
उत्तराणि:
(ग) व्याघ्रः कस्यै निखिला कथां न्यवेदयत्?
(घ) मानवाः वृक्षाणां छायायां विरमन्ति।
उत्तराणि:
(घ) मानवाः केषां छायायां विरमन्ति?
(ङ) व्याघ्रः नद्याः जलेन व्याधस्य पिपासामशमयत्।
उत्तराणि:
(ङ) व्याघ्रः कस्याः जलेन व्याधस्य पिपासामशमयत्?
5. मञ्जूषातः पदानि चित्वा कथां पूरयत
(मञ्जूषा से पदों का चयन करके कथा को पूरा करो)
मञ्जूषा –
वृद्धः
साट्टहासम
कृतवान्
क्षुद्रः
अकस्मात्
तर्हि
दृष्ट्वा
स्वकीयैः
मोचयितुम्
कर्तनम्
एकस्मिन् वने एकः ……………. व्याघ्रः आसीत्। सः एकदा व्याधेन विस्तारिते जाले बद्धः अभवत्। सः बहुप्रयासं …………….. किन्तु जालात् मुक्तः नाभवत्। …………… तत्र एकः मूषकः समागच्छत्। बद्धं व्याघ्रं ……. सः तम् अवदत्-अहो! भवान् जाले बद्धः। अहं त्वां ……. इच्छामि। तच्छ्रुत्वा व्याघ्रः ……….. अवदत्-अरे ! त्वं ………. जीव: मम साहाय्यं करिष्यसि । यदि त्वं मां मोचयिष्यसि ……….. अहं त्वां न हनिष्यामि। मूषकः ………….. लघुदन्तैः तज्जालस्य …………. कृत्वा तं व्याघ्रं बहिः कृतवान्।
उत्तराणि:
एकस्मिन् वने एकः वृद्धः व्याघ्रः आसीत्। सः एकदा व्याधेन विस्तारिते जाले बद्धः अभवत्। सः बहुप्रयासं कृतवान् किन्तु जालात् मुक्तः नाभवत् । अकस्मात् तत्र एकः मूषकः समागच्छत् । बद्धं व्याघ्रं दृष्ट्वा सः तम् अवदत्-अहो! भवान् जाले बद्धः। अहं त्वां मोचयितुम् इच्छामि । तच्छ्रुत्वा व्याघ्रः साट्टहासम अवदत्-अरे ! त्वं क्षुद्रः जीवः मम साहाय्यं करिष्यसि। यदि त्वं मां मोचयिष्यसि तर्हि अहं त्वां न हनिष्यामि। मूषकः स्वकीयैः लघुदन्तैः तज्जालस्य कर्त्तनम् कृत्वा तं व्याघ्रं बहिः कृतवान्।
6. यथानिर्देशमुत्तरत
(निर्देशानुसार उत्तर दीजिए)
(क) सः लोमशिकायै सर्वां कथां न्यवेदयत् – अस्मिन् वाक्ये विशेषणपदं किम्।
(ख) अहं त्वत्कृते धर्मम् आचरितवान् – अत्र अहम् इति सर्वनामपदं कस्मै प्रयुक्तम्।
(ग) ‘सर्वः स्वार्थं समीहते’, अस्मिन् वाक्ये कर्तृपदं किम्।
(घ) सा सहसा चञ्चलमुपसृत्य कथयति – वाक्यात् एकम् अव्ययपदं चित्वा लिखत।
(ङ) ‘का वार्ता? माम् अपि विज्ञापय’ – अस्मिन् वाक्ये क्रियापदं किम्? क्रियापदस्य पदपरिचयमपि लिखतः।
उत्तराणि:
(क) सर्वाम्
(ख) चञ्चलाय
(ग) सर्वः
(घ) सहसा
(ङ) विज्ञापय – वि + ज्ञा + णिच् + लोट्लकार।
बहुवचनम्
द्विवचनम् मातरौ
मातरः
7. (अ) उदाहरणानुसारं रिक्तस्थानानि पूरयत –
(उदाहरण के अनुसार रिक्तस्थानों की पूर्ति करो)
उत्तराणि:
(आ) धातुं प्रत्ययं च लिखत –
(धातु व प्रत्यय लिखो)
पदानि = धातुः + प्रत्ययः
यथा- गन्तम = गम् + तुमुन्
द्रष्टुम् = ………. + …………
करणीय = ………. + …………
पातुम् = ………. + …………
खादितुम् = ………. + …………
कृत्वा = ………. + …………
उत्तराणि:
द्रष्टुम् = दृश् + तुमुन्
करणीय = कृ + अनियर्
पातुम् = पा + तुमुन्
खादितुम् = खाद् + तुमुन्
कृत्वा = कृ + क्त्वा
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा निर्देशानुसारं प्रश्नान् उत्तरत-
(क) तदा सः व्याधः व्याघ्रं जालात् बहिः निरसारयत्। व्याघ्रः क्लान्तः आसीत्। सोऽवदत्, ‘भो मानव! पिपासुः अहम्। नद्याः जलमानीय मम पिपासां शमय।
I. एकपदेन उत्तरत –
(i) क्लान्तः कः आसीत्?
उत्तराणि:
व्याघ्रः।
(ii) व्याघ्र जालाद् बहिः कः निरसारयत्?
उत्तराणि:
व्याधः।
II. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(i) व्याघ्रः किम् अब्रवीत्?
उत्तराणि:
व्याघ्रः अब्रवीत्-भो! मानव! पिपासुः अहम्। नद्याः जलम् आनीय मम पिपासां शमय।
III. निर्देशानुसारम् उत्तरत
(i) ‘जालात्’ इति पदे का विभक्तिः ?
उत्तराणि:
पञ्चमी
(ii) ‘आनीय’ इति पदे को धातुः अस्ति?
उत्तराणि:
नी।
समुचितपदेन रिक्तस्थानानि पूरयत येन कथनानां भावः स्पष्टो भवेत् –
(i) अहं त्वत्कृते धर्मम् आचरितवान्।
भावः -अहं …………. धर्मस्य …………. कृतवान्।
उत्तराणि:
(i) अहं त्वर्थं धर्मस्य आचरणं कृतवान्।
अधोलिखितेषु भावार्थेषु समुचितभावार्थं लिखत –
(क) दौर्भाग्यात् जाले एकः व्याघ्रः बद्धः आसीत्
भावार्थाः
(i) जाले एकः विडालः बद्धः अभवत्।
(ii) दुर्भाग्यवशात् एकः व्याघ्रः जाले बद्धः आसीत् ।
(iii) वने एकः व्याघ्रः वसति स्म।
उत्तराणि:
(ii) दुर्भाग्यवशात् एकः व्याघ्रः जाले बद्धः आसीत्।
अधोलिखितेषु शुद्धकथनं ( ✓ ) चिह्नेन, अशुद्धकथनं (✗) चिह्नन अङ्कयत-
(क) शान्ता मे पिपासा
(i) मम पिपासा शान्ता जाता।
(ii) शान्ता पिपासा मम जाता।
उत्तराणि:
(i) मम पिपासा शान्ता जाता। ( ✓ )
(ii) शान्ता पिपासा मम जाता। (✗)
अधोलिखितवाक्येषु स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत –
(i) जाले एक: व्याघ्रः बद्धः आसीत्।
(क) किम्
(ख) कः
(ग) का
(घ) कम्
उत्तराणि:
जाले कः बद्धः आसीत्?
(ii) व्याधः व्याघ्र जालात् बहिः निरसारयत्।
(क) कस्मात्
(ख) कया
(ग) कः
(घ) कौ
उत्तराणि:
कः व्याघ्र जालात् बहिः निरसारयत्?
(iii) कश्चित् चञ्चलो नाम व्याधः आसीत् ।
(क) कस्मै
(ख) केन
(ग) कौ
(घ) कः
उत्तराणि:
चञ्चलो नाम कः आसीत्?
घटनाक्रमानुसारम् अधोलिखितानि वाक्यानि पुनः योजयत –
(i) व्याधः जालं प्रासारयत्।
उत्तराणि:
व्याधः लोमशिकायै निखिला कथां न्यवेदयत्।
(ii) व्याधः लोमशिकायै निखिला कथां न्यवेदयत्।
उत्तराणि:
सा अवदत्-बाढम्। अहं पुनः व्याघ्र जाले बद्धं द्रष्टुमिच्छामि।
(iii) जाले पुनः तम् बद्धं दृष्ट्वा सः व्याधः प्रसन्नः सन् गृहम् प्रत्यावर्तत।
उत्तराणि:
व्याधः जालं प्रासारयत्।
(iv) सा अवदत्-बाढम्। अहं पुनः व्याघ्रं जाले बद्धं द्रष्टुमिच्छामि।
उत्तराणि:
व्याघ्रः तम् वृत्तान्तं दर्शयितुम् पुनः जाले प्राविशत्।
(v) लोमशिका व्याघ्रं अवदत्-सत्यं त्वया भणितम्।
उत्तराणि:
लोमशिका अवदत्-पुनः कूर्दनं कृत्वा दर्शय इति।
(vi) लोमशिका अवदत्-पुनः कूर्दनं कृत्वा दर्शय इति।
उत्तराणि:
नि:सहायः भूत्वा सः प्राणभिक्षामिव अयाचत्।
(vii) निःसहायः भूत्वा सः प्राणभिक्षामिव अयाचत्।
उत्तराणि:
लोमशिका व्याघ्र अवदत्-सत्यं त्वया भणितम्।
(viii) व्याघ्रः तम् वृत्तान्तं दर्शयितुम् पुनः जाले प्राविशत्।
उत्तराणि:
जाले पुनः तं बद्धं दृष्ट्वा सः व्याधः प्रसन्नः सन् गृहम् प्रत्यावर्तत।
अधोलिखिते सन्दर्भे रिक्तस्थानानि मंजूषातः उचितपदैः पूरयत –
चञ्चल: …………. उपगम्य अपृच्छत् । …………. अवदत्-मानवाः अस्माकं …………… विरमन्ति। अस्माकं ……………. खादन्ति। पुनः ……………” प्रहृत्य ……………. सर्वदा …………… ददति।
कष्टम् , अस्मभ्यम् , फलानि, कुठारैः, छायायाम् , वृक्षः, वृक्षम् ।
उत्तराणि:
चञ्चलः वृक्षम् उपगम्य अपृच्छत् । वृक्षः अवदत्-मानवाः अस्माकं छायायां विरमन्ति। अस्माकं फलानि खादन्ति। पुनः कुठारैः प्रहृत्य अस्मभ्यं सर्वदा कष्टं ददति ।
अधोलिखितानां शब्दानां वाक्येषु प्रयोगं कुरुत –
खादति, कुत्र, समीपे।
उत्तराणि:
(i) खादति = भक्षयति।
सिंह: मांसम् खादति।
(ii) कुत्र = कस्मिन् स्थाने।
भवान् कुत्र वसति?
(iii) समीपे = निकटे।
ग्रामस्य समीपे कूपः अस्ति।
अधोलिखितानां शब्दानां समक्षं दत्तैः अर्थैः सह मेलनं कुरुत –
शब्दाः – अर्थाः
(i) स्वीयः – सम्प्रति
(ii) खादति – असत्यम्
(iii) तर्हि – भक्षयति
(iv) शमय – अवश्यम्
(v) मिथ्या – शान्तं कुरु
(vi) इदानीम् – निजः
उत्तराणि:
(i) स्वीयः – निजः
(ii) खादति – भक्षयति
(iii) तर्हि – अवश्यम्
(iv) शमय – शान्तं कुरु
(v) मिथ्या – असत्यम्
(vi) इदानीम् – सम्प्रति
1. निम्नलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नान् उत्तरत –
चञ्चलः वृक्षम् उपगम्य अपृच्छत्। वृक्षः अवदत्, “मानवाः अस्माकं छायायां विरमन्ति। अस्माकं फलानि खादन्ति, पुनः कुठारैः प्रहृत्य अस्मभ्यं सर्वदा कष्टं ददति। यत्र कुत्रापि छेदनं कुर्वन्ति। सर्वः स्वार्थं समीहते।’
(i) एकपदेन उत्तरत –
कः वृक्षम् उपगम्य अपृच्छत्?
(क) लोमशिका
(ख) चञ्चलः
(ग) व्याघ्रः
(घ) वृक्षः
उत्तराणि:
(ख) चञ्चलः
(ii) पूर्णवाक्येन
के वृक्षेषु कुठारैः प्रहारं कुर्वन्ति?
उत्तराणि:
मानवाः वृक्षेषु कुठारैः प्रहारं कुर्वन्ति।
(iii) ‘अस्माकं’ इति सर्वनाम पदं केभ्यः प्रयुक्तम्?
(क) वृक्षाय
(ख) वृक्षाभ्यः
(ग) वृक्षेभ्यः
(घ) वृक्षस्य
उत्तराणि:
(ग) वृक्षेभ्यः
(iv) ‘विरमन्ति’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किं?
(क) फलानि
(ख) अस्माकं
(ग) छायायां
(घ) मानवाः
उत्तराणि:
(घ) मानवाः
2. ‘चञ्चलः’ इति अभिधानं कस्य आसीत्?
(क) व्याधस्य
(ख) व्याघ्रस्य
(ग) वृक्षस्य
(घ) नद्याः
उत्तराणि:
(क) व्याधस्य
3. ‘अन्येधुः’ इत्यर्थे किं पदं?
(क) अपरः दिनं
(ख) अन्यस्मिन् दिने
(ग) परश्वः
(घ) पूर्वदिने
उत्तराणि:
(ख) अन्यस्मिन् दिने
4. आचरितवान् इति क्रियापदे कः प्रत्ययः?
(क) क्तवतु
(ख) मतुप्
(ग) वतुप्
(घ) शानच्
उत्तराणि:
(क) क्तवतु
5. ‘सम्प्रति पुनः पुनः कूर्दनं कृत्वा दर्शय।’ इति कः कम् कथयति?
(क) लोमशिका चञ्चलं
(ख) व्याधः व्याघ्रम्
(ग) लोमशिका, व्याघ्रम्
(घ) व्याघ्रः व्याधम्
उत्तराणि:
(ग) लोमशिका, व्याघ्रम्
6. ….. बद्धं दृष्ट्वा व्याधः प्रसन्नः अभवत्। रिक्तपूर्तिः कुरुत –
(क) लोमाशिका
(ख) व्याधं
(ग) वृक्षं
(घ) व्याघ्र
उत्तराणि:
(घ) व्याघ्र
7. ……. इति पदं भूतकालार्थे न प्रयुक्त।
(क) निर्वाहयति स्म
(ख) आगतवान्
(ग) शमय
(घ) प्रत्यावर्तत।
उत्तराणि:
(ग) शमय
8. ‘यत्र कुत्र अपि छेदनं कुर्वन्ति।’ अधोलिखितपदेषु किं अव्ययपदं नास्ति?
(क) छेदनं
(ख) अपि
(ग) कुत्र
(घ) यत्र
उत्तराणि:
(क) छेदनं
9. ‘सकला’ इत्यस्य पदस्य समानार्थकं पदं किं?
(क) श्रान्तः
(ख) निखिलां
(ग) सर्वदा
(घ) वार्ताम्
उत्तराणि:
(ख) निखिला
10. रेखांकितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत
(i) मया अस्य व्याघ्रस्य प्राणाः रक्षिताः।
(क) काः
(ख) के
(ग) कान्
(घ) का
उत्तराणि:
(ख) के
(ii) लोमशिकायै निखिला कथां न्यवेदयत्।
(क) कस्मै
(ख) कस्याः
(ग) कस्य
उत्तराणि:
(घ) कस्यै
(iii) नद्याः जलं आनीय मम पिपासां शमय।
(क) कस्य
(ख) कस्याः
(ग) काः
(घ) के
उत्तराणि:
(ख) कस्याः ।